De wekker gaat, iemand kan zijn sokken niet vinden, de broodtrommel moet nog gevuld worden en precies wanneer je denkt dat iedereen klaar is, moet er natuurlijk nog iemand naar de wc. Ochtenden met schoolgaande kinderen kunnen behoorlijk chaotisch zijn.
Toch merk ik dat een goede ochtendroutine kinderen én ouders enorm kan helpen. Niet omdat hier iedere ochtend volgens een perfect schema verloopt, verre van, maar omdat het zoveel rust geeft wanneer iedereen ongeveer weet wat er moet gebeuren.
Zelf probeer ik vooral zoveel mogelijk de avond ervoor te regelen. Bij mijn jongste dochter leg ik bijvoorbeeld nog steeds haar kleding klaar. Niet omdat ze dat zelf niet kan, maar vooral omdat ik ’s morgens geen zin heb in discussies over welke broek er wel of niet leuk staat. Alles wat je ’s avonds al kunt regelen, hoef je de volgende ochtend niet meer te doen.
Maar hoe creëer je een fijne ochtendroutine met kinderen zonder dat je huis verandert in een militaire operatie? In dit artikel deel ik mijn praktische tips.
Wat lees je in dit artikel?
- Waarom een vaste ochtendroutine met kinderen zoveel rust geeft
- Wat je de avond ervoor al kunt voorbereiden
- Hoeveel tijd je ’s morgens nodig hebt
- Een handige volgorde voor de schoolochtend
- Tips voor kinderen die ’s morgens blijven treuzelen
- Hoe je zonder stress op tijd op school komt
Waarom is een ochtendroutine met kinderen zo handig?
Kinderen weten bij een vaste routine wat er van ze wordt verwacht. Opstaan, aankleden, ontbijten, tandenpoetsen, tas pakken en vertrekken: wanneer die dingen iedere ochtend ongeveer in dezelfde volgorde gebeuren, hoef je er als ouder steeds minder achteraan te zitten.
En eerlijk gezegd is dat vooral voor jezelf heel fijn.
Want volgens mij zit de stress vaak niet eens in de hoeveelheid dingen die ’s morgens moeten gebeuren. Het probleem is vooral dat alles tegelijkertijd lijkt te gebeuren.
Terwijl jij boterhammen staat te smeren, kan iemand zijn gymtas niet vinden. Vervolgens blijkt een drinkbeker nog in de vaatwasser te staan en vijf minuten voordat je moet vertrekken, komt iemand erachter dat er vandaag iets bijzonders mee naar school moest.
Een goede ochtendroutine kinderen begint daarom wat mij betreft niet ’s morgens, maar de avond ervoor.
Een schooldag voorbereiden begint de avond ervoor: kleding klaar, tassen gepakt en ’s ochtends een stuk minder haast.
1. Bereid zoveel mogelijk de avond ervoor voor
Dit is zonder twijfel mijn belangrijkste tip. Kijk ’s avonds alvast wat er de volgende dag op de planning staat. Moet de gymtas mee? Is er een sporttraining direct na school? Moeten er bijzondere spullen mee? Zet vervolgens de schooltassen op een vaste plek en zorg dat alles wat mee moet klaarligt.
Je kunt eventueel ook de broodtrommels alvast gedeeltelijk voorbereiden. Fruit wassen, drinken klaarzetten of alvast bedenken wat er op brood gaat, scheelt ’s morgens weer een paar minuten. Het lijken kleine dingen, maar juist al die kleine dingen bij elkaar maken een schoolochtend druk.
2. Leg kleding ’s avonds al klaar
Dit doe ik bij mijn jongste nog steeds en ik vind het ideaal.
Laat je kind ’s avonds kiezen wat hij of zij de volgende dag wil dragen en leg alles klaar. En met alles bedoel ik ook echt alles: broek, shirt, ondergoed, sokken en eventueel een vest.
Zo voorkom je ’s morgens discussies over kleding én de zoektocht naar dat ene shirt dat uiteindelijk onderin de wasmand blijkt te liggen. Bij oudere kinderen is dit natuurlijk hun eigen verantwoordelijkheid. Maar ook daar kun je prima de afspraak maken dat kleding de avond ervoor wordt uitgezocht als het aankleden iedere ochtend voor vertraging zorgt.
3. Sta zelf nét iets eerder op
Ik weet het: iedere minuut slaap is ’s morgens welkom. Toch vind ik het veel prettiger wanneer ik zelf al even wakker ben voordat iedereen beneden verschijnt. Al is het maar tien minuten. Even rustig aankleden, koffie zetten en kijken wat er die ochtend moet gebeuren maakt voor mij een enorm verschil.
Wanneer iedereen tegelijkertijd uit bed komt en je zelf nog half slapend probeert uit te zoeken wat er allemaal moet gebeuren, begint de ochtend eigenlijk al met een achterstand.
Een rustig ontbijt met kinderen voor school maakt de ochtend nét even fijner en helpt om zonder stress aan de dag te beginnen.
4. Houd iedere ochtend ongeveer dezelfde volgorde aan
Een ochtendroutine kinderen hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Sterker nog: hoe simpeler, hoe beter. Een fijne volgorde kan bijvoorbeeld zijn:
- Opstaan
- Aankleden
- Ontbijten
- Tandenpoetsen en haren doen
- Schoenen en jas aantrekken
- Schooltas en eventuele gymtas pakken
- Naar school
Welke volgorde voor jullie werkt, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Het belangrijkste is dat kinderen weten wat de bedoeling is. Bij jonge kinderen kun je eventueel een eenvoudige ochtendplanner maken waarop ze zelf kunnen afvinken wat ze al hebben gedaan.
Wil je ’s ochtends nóg meer tijd besparen? Maak dan ook de lunch zoveel mogelijk de avond ervoor klaar. In mijn artikel met 20 gezonde lunchbox ideeën voor school vind je genoeg makkelijke ideeën die je snel kunt voorbereiden en die kinderen ook echt lekker vinden.
5. Zorg dat schoolspullen een vaste plek hebben
Waar is mijn tas?
Waar zijn mijn schoenen?
Waar is mijn drinkbeker?
Volgens mij kent iedere ouder minstens één van deze vragen.
Een vaste plek voor schoolspullen voorkomt een hoop zoekwerk. Schooltassen kunnen bijvoorbeeld altijd aan dezelfde kapstok hangen en schoenen op een vaste plek bij de deur staan.
Hetzelfde geldt voor sleutels, gymtassen en andere spullen die regelmatig mee moeten.
Het klinkt misschien overdreven georganiseerd, maar vijf minuten zoeken naar een verdwenen schoen kan precies het verschil zijn tussen ontspannen vertrekken en roepen dat iedereen NU echt naar buiten moet.
6. Maak het ontbijt niet ingewikkelder dan nodig
Op Instagram zien ontbijttafels er misschien fantastisch uit, maar op een gewone dinsdagochtend hoeft het wat mij betreft allemaal niet zo ingewikkeld.
Zorg voor een paar ontbijtjes waarvan je weet dat je kinderen ze eten en die snel klaar zijn. Een boterham, yoghurt met fruit of havermout is prima.
Het belangrijkste is dat er gegeten wordt en dat je niet iedere ochtend opnieuw hoeft te bedenken wat je op tafel moet zetten.
Ook hier helpt voorbereiding. Zorg dat de producten die je vaak gebruikt op voorraad zijn. Niets zo handig als op maandagochtend ontdekken dat het brood op is.
7. Geen schermen tijdens de ochtendroutine met kinderen
Dit zal niet voor ieder gezin nodig zijn, maar als je kinderen ’s morgens snel afgeleid zijn, kan het enorm helpen om telefoons, tablets en televisie uit te laten totdat iedereen klaar is.
Want “nog heel even dit filmpje afkijken” duurt op een schoolochtend op de een of andere manier nooit heel even.
Bovendien merk je vaak dat kinderen veel sneller door hun routine gaan wanneer er niet voortdurend iets is wat hun aandacht trekt.
Je kunt natuurlijk je eigen afspraken maken. Misschien mag de televisie wel aan wanneer iedereen volledig klaarstaat. Dan wordt het juist een motivatie om door te pakken.
Een rustig ontbijt met kinderen voor school maakt de ochtend nét even fijner en helpt om zonder stress aan de dag te beginnen.
8. Bouw wat extra tijd in
Als je om 8.15 uur moet vertrekken, probeer dan niet een planning te maken waarbij iedereen precies om 8.14 uur klaar is.
Er gaat namelijk altijd wel iets anders dan gepland.
Een beker valt om. Een veter breekt. Er moet ineens nog iets geprint worden. Of je kind herinnert zich bij de voordeur dat er vandaag gym is.
Probeer daarom tien minuten speling in te bouwen.
Lukt alles wél volgens planning? Dan heb je juist een paar minuten over om rustig koffie te drinken of even met elkaar te praten.
9. Wat als je kind iedere ochtend treuzelt?
Sommige kinderen kunnen zich binnen tien minuten aankleden, ontbijten en klaarstaan. Andere kinderen kunnen tien minuten naar één sok kijken zonder hem daadwerkelijk aan te trekken.
Wanneer je een echte treuzelaar in huis hebt, helpt alleen “schiet nou eens op” roepen meestal niet zoveel.
Maak taken daarom concreet.
In plaats van:
“Ga je klaarmaken.”
kun je beter zeggen:
“Ga nu je kleding aantrekken en kom daarna naar beneden om te ontbijten.”
Eén duidelijke opdracht is voor kinderen vaak veel overzichtelijker.
Een timer kan bij sommige kinderen ook goed werken. Maak er bijvoorbeeld een uitdaging van: lukt het om aangekleed beneden te zijn voordat de timer afgaat?
10. Geef kinderen steeds meer verantwoordelijkheid
Een ochtendroutine kinderen verandert natuurlijk naarmate ze ouder worden.
Een jong kind help je misschien nog met kleding klaarleggen en het controleren van de schooltas. Van een tiener mag je verwachten dat hij of zij zelf weet welke boeken er die dag mee moeten.
Probeer die verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk los te laten.
Dat betekent soms dat er iets vergeten wordt. Vervelend, maar daar leren kinderen uiteindelijk ook van.
Je hoeft als ouder niet jarenlang iedere gymtas, broodtrommel en agenda te controleren.
Met een simpele checklist om op tijd naar school te gaan, voorkom je zoeken, haasten en stress vlak voor vertrek.
En wat als de ochtend toch compleet mislukt?
Dan is er morgen weer een nieuwe ochtend.
Ook met de beste ochtendroutine kinderen heb je van die dagen waarop werkelijk niets volgens plan gaat. Iemand wordt te laat wakker, er ontstaat ruzie aan de ontbijttafel of je ontdekt vijf minuten voor vertrek dat de fietsband lek is.
Dat hoort er ook bij.
Een routine is wat mij betreft vooral bedoeld om de meeste ochtenden makkelijker te maken, niet om ervoor te zorgen dat iedere ochtend perfect verloopt.
En soms is het simpelweg een kwestie van schoenen aan, tas pakken en gáán.
Een goede ochtendroutine met kinderen begint eigenlijk ’s avonds
Als ik één ding heb geleerd van al die schoolochtenden, is het dat de grootste winst vaak de avond ervoor te behalen is.
Kleding klaarleggen, schooltassen controleren, gymspullen verzamelen en even in de agenda kijken kost ’s avonds misschien tien minuten, maar kan je de volgende ochtend behoorlijk wat stress besparen.
Een goede ochtendroutine kinderen hoeft daarom helemaal niet uit een uitgebreid schema te bestaan. Zorg vooral voor een vaste volgorde, geef spullen een vaste plek en probeer voldoende tijd in te plannen.
En loopt het toch een keer anders? Ook prima. Het uiteindelijke doel is tenslotte niet de perfecte ochtendroutine, maar gewoon met zo min mogelijk stress de deur uitkomen.
Hoe verlopen de schoolochtenden bij jullie thuis? Hebben jullie een vaste ochtendroutine of is het iedere ochtend weer afwachten hoe het loopt?
